Dasvandh | ਦਸਵੰਧ

Dasvandh | ਦਸਵੰਧ

ਦਸਵੰਧ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ—ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ (10%) ਧਰਮ ਅਰਥ ਭੇਂਟ ਕਰਨਾ ਭਾਵ: ਪੰਥ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇਣਾ। ਦਸਵੰਧ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ “ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ ਪਛਾਣਹਿ ਸੇਇ” (ਪੰਨਾ 1245)। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ‘ਕਿਛੁ’ ਨੂੰ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ। ਅਸਾਡੀ ਕਮਾਈ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਧਰਮ ਅਰਥ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ “ਵੰਡ ਛਕਣਾ” ਦਾ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ‘ਦਸਵੰਧ’ ਹੈ। ਭਾਈ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਦਸਵੰਧ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-

“ਦਸ ਨਖ ਕਰ ਜੋ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ। ਤਾਂ ਕਰ ਜੋ ਧਨ ਘਰ ਮੇਂ ਲਿਆਵੈ।
ਤਿਸ ਤੇ ਗੁਰੁ ਦਸੌਂਦ ਜੋ ਦੇਈ। ਸਿੰਘ ਸੁਯਸ ਬਹੁ ਜਗ ਮੇਂ ਲੇਈ”।
“ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ” ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-
ਜੋ ਅਪਨੀ ਕਛ ਕਰੇ ਕਮਾਈ। ਗੁਰੁ ਹਿਤ ਇਹੋ ਦਸਵੰਧ ਬਨਾਈ।
ਦਸਵੰਧ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਾਬਤ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-
“ਜੋ ਬਾਬੇ ਕੇ ਦਾਮ ਨ ਦੈ ਹੈ। ਤਿਨ ਤੇ ਗਹਿ ਬਾਬਰ ਕੇ ਲੈ ਹੈ।
ਦੈ ਦੈ ਤਿਨ ਕੋ ਬਡੀ ਸਜਾਇ। ਪੁਨਿ ਲੈ ਹੈ ਗ੍ਰਹਿ ਲੂਟਿ ਬਨਾਇ”।
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਨੇ ਤਨਖਾਹਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- 
ਦਸਵੰਧ ਗੁਰੂ ਨਹਿ ਦੇਵਈ, ਝੂਠ ਬੋਲ ਜੇ ਖਾਇ।
ਕਹੈ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਾਲ ਜੀ, ਤਿਸ ਕਾ ਕਛੁ ਨ ਬਿਸਾਹਿ।

 

ਆਪਣੇ ਕਿਰਤ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਲਈ ਹਿੱਸਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰੀਤ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ “ਜਕਾਤ” ਪ੍ਰਥਾ ਰਾਹੀਂ ਆਮਦਨ ਦਾ 40ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਧਰਮ ਅਰਥ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ 21ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ 31ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 
ਨਾਮਧਾਰੀ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਦਸਵੰਧ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਪਰੰਤ ਸਤਿਗੁਰੂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰੂ ਠਾਕੁਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਨੁਸਾਰ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੱਖ, ਦਸਵੰਧ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। 

 

 

Bank Details (INDIA)

Bank Name: Punjab National Bank A/C Name: Namdhari Dharamshala Parbandhak Committee.
Bank Account No. 0130100100000592
IFSC Code: PUNB0341100
SCAN & PAY

ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੀਚੇ ਦਿਤੇ ਨੰਬਰ ਉਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਦਸਵੰਦ ਦੇਣ ਉਤੇ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਉਣ :- +91 9780553355

ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਮਧਾਰੀ ਮੁਖੀ, ਸ੍ਰੀ ਠਾਕੁਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਦਸਵੰਧ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ: 
 
• ਨਿਮਨ ਵਰਗ ਦੇ ਜਰੂਰਤਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਠਾਕੁਰ ਜੀ ਵੱਲੋਂ “ਵਿਸ਼ਵ ਸਤਿਸੰਗ ਸਭਾ” ਅੰਤਰਗਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਦਕਾ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
• ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਨੂੰ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕਲਾਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ: ਸਿਲਾਈ ਸਿਖਲਾਈ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨ ਕੋਰਸ ਆਦਿ।
• ਜਰੂਰਤਮੰਦ, ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਰਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
• ਸਮਾਜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਚੱਲਣ ਵਾਸਤੇ ਜਰੂਰਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸੰਚਾਰ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਲੋੜਾਂ ਰੋਟੀ, ਕੱਪੜਾ, ਮਕਾਨ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  
• ਗਰੀਬ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
• ਜਰੂਰਤਮੰਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਖੂਨਦਾਨ ਕੈਂਪ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੈਂਪ ਆਦਿ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹਸਪਤਾਲ, ਡਾਕਟਰ ਆਦਿ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
• ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

• ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਆਪਦਾ ਸਮੇਂ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਧ-ਚੜ ਕੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ: ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਗਈਆਂ:-

 

  • ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ, ਸਾਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 
  • ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਦਾ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  •  ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਟੜੀ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜ, ਡੀਜ਼ਲ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਮਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
  • ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਉੱਤੇ ਮਰਹਮ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।